Węglany i skały węglanowe

Minerały węglanowe są bardzo rozpowszechnione w przyrodzie. Większa ich część powstaje w warunkach hipergenicznych (zachodzących na powierzchni Ziemi) lub wskutek działalności roztworów hydrotermalnych. Niektóre są składnikami pospolitych skał osadowych i metamorficznych, np. kalcyt CaCO₃, dolomit CaMg(CO₃)₂. Wiele minerałów węglanowych ma praktyczne znaczenie jako rudy, np. węglany Fe, Mn, Zn i Pb, oraz jako inne surowce mineralne, np. kalcyt CaCO₃, magnezyt MgCO₃ czy soda rodzima Na₂CO₃·10H₂O. W skład węglanów wchodzi stosunkowo niewiele pierwiastków.

Są to minerały o przeważającym jonowym charakterze wiązań chemicznych. Odznaczają się średnią twardością. Większa ich część dobrze rozpuszcza się w wodzie. Przezroczyste, bezbarwne lub lekko zabarwione. Niektóre wyróżniają się pięknymi barwami (węglany miedzi (Cu) i uranu (U)), Optycznie anizotropowe, wykazują silną dwójłomność. Charakteryzują się dość dużym ciężarem właściwym co niejednokrotnie pozwala zaliczać je do minerałów ciężkich. Wyróżniamy pięć grup węglanów:

• węglany bezwodne,
• węglany bezwodne zawierające inny anion,
• węglany uwodnione,
• węglany uwodnione zawierające inny anion,
• węglany uranu.

Bliżej przyjrzymy się węglanom z grupy kalcytu i aragonitu. W skład tej grupy wchodzą:

• magnezyt(Mg),
• sferokobaltyn(Co),
• smitsonit(Zn),
• syderyt(Fe),
• rodochrozyt(Mn),
• otawit(Cd),
• kalcyt(Ca),
• aragonit(Ca),
• stroncjanit(Sr),
• cerusyt(Pb),
• witeryt(Ba).