Zatoka Perska

Zatoka Perska jest zatoką Morza Arabskiego, a szerzej Oceanu Indyjskiego, z którym łączy się poprzez Cieśninę Ormuz oraz Zatokę Omańską. Oficjalnie nosi nazwę Zatoki Perskiej, a w kraje arabskie stsujš nazwę Zatoka Arabska, tak też znana była w historii. Największym bogactwem Zatoki i są złoża ropy naftowej i gazu. Surowce te przyczyniły się do rozkwitu gospodarczego państw regionu i jednocześnie ich wydobycie doprowadza do ruiny środowisko przyrodnicze zbiornika. Bogate złoża ropy są też przyczyną napięć między państwami regionu czego przykładem jest inwazja Iraku na Kuwejt i póŸźniejsza Wojna w Zatoce Perskiej znana jako operacja "Pustynna Burza".

Węglany w Zatoce Perskiej

Zatoka Perska to jedyne, istniejące współcześnie, płytkie morze śródlądowe, położone w wystarczająco niskiej szerokości geograficznej i posiadające wystarczająco czystą wodę, aby zachodziła tu sedymentacja węglanów. Zatoka Perska jest dużym (1000 km rozciągłości w kierunku N - S i ok. 350 km w kierunku W - E) i płytkim (20 - 80m głębokości)zbiornikiem prawie całkowicie otoczonym lądem. Mapa Zatoli Perskiej - wikipedia.pl Zatoka znajduje się w strefie w klimatu pustynnego, a więc bardzo suchego. Dodatkowo jest mocno odcięta od wpływu oceanu. Bariera hydrograficzna, powstała przez wypływanie wód głębinowych w cieśninie Hormuz, bardzo ogranicza połączenie wodami powierzchniowymi z Oceanem Indyjskim. W Zatoce Perskiej występują umiarkowanie silne pływy o zasięgu do kilku metrów. Minimalny napływ słodkiej wody występuje tylko na północnym krańcu Zatoki. Rzeki: Tygrys, Eufrat i Karun płyną tylko przez część roku i przynoszą tylko minimalną ilość drobnoziarnistego materiału terygenicznego do basenu.

Dno morza jest wyraźnie asymetryczne, z osią głębokości (mniej niż 100 m) równoległą i bliższą irańskiemu wybrzeżu zbiornika. Rozległa południowo - wschodnia, płytka część Zatoki (około 200 km szerokości) nazywana Wielką Ławicą Perłową. Głębokość waha się tu między 10 a 50 m. Powierzchniowe zasolenie wynosi około 3,9 do 4,0%. Zasolenie wzrasta nieznacznie wraz z głębokością, w poprzek szelfu. Tektonicznie w swojej osiowej części Zatoka Perska jest obszarem granicznym między stabilnym skłonem tarczy arabskiej Satelitarne zdjęcie Zatoki Perskiej i tektonicznie mobilną, irańską strefą fałdową (góry Zagros). Zatoka leży na szelfie, którego skłon odnajdujemy dopiero w dnie Zatoki Omańskiej. Ten płytki obecnie szelf, najprawdopodobniej był odsłonięty ponad poziom morza podczas późnoplejstoceńskiej regresji morskiej. W południowo wschodniej części Zatoki topografia dna jest uwarunkowana przez skierowane na zachód kuesty (progi) z warstw Eoceńskich i Mioceńskich oraz przez Plejstoceńskie zjawiska krasowe oraz tarasy. Regionalne nachylenie jest jednak niewielkie - mniejsze niż 0,5 m/km więc powierzchnia dna jest zasadniczo płaska. Zatoka erozyjna na południowy - wschód od Półwyspu Katarskiego (wybrzeża Abu Dhabi - Dubai - Sharia) charakteryzuje się cienką warstwą różnych osadów węglanowych. Nieznaczne obniżenia dna zawierają osady mułu węglanowego; wyższe obszary zawierają łachy wapieni ziarnistych z bioklastami (głównie z fragmentami bivalvi), wapienie mułowe - mikrytowe, i koralowcowo-glonowe wapienie ziarniste. Wapienie ziarniste podlegają współcześnie cementacji na dnie morza.

Dodane dnia: 22.03.2009